خواهد آمد وجهان را پر از عدل وداد خواهد کرد جانم به قربانش
السلام علیک یا ابا الصالح المهدی (عج)
سالروز ولادت حضرت امام الزمان (عج) وفرا رسیدن نیمه شعبان را بر
تمامی شیعیانش تبریک وتهنیت عرض می نماییم
بسم الله الرحمن الرحیم
بعثت پیامبر اکرم (ص) بر تمام کننده اخلاق نیکو ،
ارتباط سالم دختر و پسر و شرایط آن از کودکی
علل و عوامل گوناگونی در بروز رفتارهای نادرست در روابط دختران و پسران نقش دارند که میتوان بهطور کلی این عوامل را به سه دسته زیر تقسیم کرد:
1- نوجوان و افکار غیرواقعی او ،2- خانواده و شیوههای برخورد آنان با نوجوان ،3- شیوههای برخورد جامعه با نوجوان
درباره نوجوان وافکار غیر واقعی او در مقاله ای بحث کردیم ودر مقاله ی ارتباط آموزش ارتباط سالم با جنس مخالف در خانواده به بررسی برداشت نادرست از شرع و محدود ساختن مطلق نوجوان در برخورد با جنس مخالف واثرات زیانبار آن پرداختیم. ودر این مقاله عوامل دیگری که در خانواده باعث رفتار نادرست نوجوان می شود را می خوانید :
عدم آموزش صحیح در مورد وضعیت و واقعیت جنس مخالف
یکی از وظایف مهم در تربیت جنسی نوجوانان، آموزش واقعیت روحی و رفتاری افراد از جنس مخالف است. پدر و مادر و همچنین اولیای مدرسه میباید در فرصتهای مناسب در مورد اینکه دختران و پسران دارای چه خصوصیاتی هستند و چگونه میباید در مقابل این خصوصیات عکسالعمل نشان داد، مطالب مختلفی به فرزندان و دانشآموزان خود، گوشزد کنند.
کودک در سنین مختلف نسبت به جنس مخالف عکس العمل متفاوتی دارد.هر یک از مراحل فوق، آموزشهای مناسب خود را میطلبد :
در دوران پیشدبستانی در درجه اول باید بر الگوهایی رفتاری پسرانه و دخترانه، متناسب با سن کودکان تاکید شود.
دختر و پسر باید از همین دوره تفکیک جنسیت خود را درک و الگوهای مناسب در این زمینه را از خانواده دریافت کنند. پوشانیدن لباسهای مناسب با جنسیت دختر، به دختران، و لباسهای مناسب با جنسیت پسر به پسران و نیز گوشزد کردن رفتارهای مناسب برای دختران و برای پسران، از مهمترین آداب تربیت جنسی در دوران پیش دبستانی است. در این کار باید از افراط و تفریط جدا خودداری شود. نباید در ذهن کودک این مفهوم شکل بگیرد که دختر، یعنی موجودی مقید، محدود و تحت سلطه و بالعکس پسر، یعنی موجودی آزاد، قدرتمند و سلطهگر. این دو قالب فکری با نهایت تاسف در نحوه برخورد اغلب پدران و مادران در نحوه ی تربیت فرزندانشان دیده میشود و همین تفکر زیربنای رشد معیوب فرزندانمان میشود.
ما باید رفتار محبتآمیز را، هم به دخترانمان و هم به پسرانمان بیاموزیم، منتها به دخترانمان این رفتار محبتآمیز را در یاری به دیگران در زمینههایی چون کمک به کوچکترها در لباس پوشیدن و غذا خوردن و کمک به بزرگترها در زمینه کارهایی چون پخت و پز و دوخت ودوز بیاموزیم و به پسرانمان همین رفتار محبتآمیز را از طریق کمک به کوچکترها در مواردی چون رفت و آمد، برداشتن و گذاشتن وسایل و اشیا و به بزرگترها در زمینههایی چون، خرید کردن، کمک در حمل برخی از اشیا و امثال اینها، بیاموزیم.
الگوی زنانه و مردانه را به صورت دو الگوی ضد یکدیگر، تلقی نکنیم و از ابتدا این ضدیت را به فرزندانمان القا نکنیم، بلکه از همان دوران پیشدبستانی میباید به فرزندانمان نشان دهیم که الگوی رفتار زن و مرد، مکمل یکدیگر است نه ضد یکدیگر.
در همین دوران باید به دختران و پسران بیاموزیم که با دیدی احترام آمیز، به یکدیگر نگاه کنند؛ در مقابل یکدیگر گذشت داشته باشند.
خصوصیت مهم این دوره این است که دختران و پسرانی که سالهای بعد به لحاظ طبیعی، شرعی و عرفی از یکدیگر دور و نامحرم شمرده خواهند شد، در این زمان به آسانی میتوانند با یکدیگر رابطهای نزدیک داشته باشند. این دوره، دورهای است که دیگر فرصتی اینجنین برای آموزش رفتار احترامآمیز، نسبت به افراد غیرهمجنس در یک زندگی تنگاتنگ و همراه با بازی، فراهم نخواهد شد. بنابراین باید از این فرصت به خوبی استفاده کرد و زیربنای رفتارهای مناسب را ساخت.
یکی از نکاتی که در این دوره باید مورد توجه قرار گیرد، این است که نمیباید به گونهای رفتار کنیم که دخترانمان از دختر بودن خویش ناراضی شوند. تبعیض در رفتار و عدم رعایت عدالت و نیز اشباع نکردن فرزندانمان و به خصوص دخترانمان از محبت، میتواند تاثیری سوء بر احساس دختران از دختر بودن خویش، داشته باشد.
در دوره دبستانی، از آنجا که رفتارهای دختران و پسران جنبه ضدیت به خود میگیرد، بهتر است به گونهای رفتار کنیم که این ضدیت از یکسو تشدید و ریشهدار نشود و از سوی دیگر نحوه سازگاری و کنار آمدن با آن را نیز فرزندانمان بهخوبی بیاموزند.
دوران دبستانی برای آموزش نحوه رفتار با جنس مخالف دوران مطلوبی است. به هنگام بروز اختلاف این آموزش آنها را آماده میکند، تا در زندگی زناشویی نیز بتوانند از کنار اختلافها و تعارضها، بخوبی بگذرند.
در این سنین گاه دختران و پسران از نحوه رفتار و برخورد یکدیگر شکایت میکنند. در چنین موارد ما نه تنها باید موجبات آرام ساختن آنان را فراهم آوریم، بلکه باید به آنان کمک کنیم تا راه رفع مشکل و اختلاف را نیز خود کشف کنند. اگر کودک در این مرحله بتواند پیدا کردن راه حل را تمرین کند، آمادگی خوبی برای حل اختلافها در زندگی زناشویی، پیدا خواهد کرد.
در این مرحله باید رفتار مبتنی بر کرامت و گذشت و بزرگواری و عدالتخواهی را در مقابل افراد غیر همجنس به فرزندانمان بیاموزیم. گاهی اوقات دختران دبستانی در نزد پدر و یا مادر خود نحوه برخورد پسری با آنان در راه مدرسه و پاسخ دادن خود را، نقل میکنند. اشتباه بزرگ در این موارد از آنجا آغاز میشود که پدر و یا مادر آنی و حساب نشده، عکسالعمل نشان داده و شروع به سرزنش دخترشان میکنند. در چنین مواردی اگر دختر نیز رفتار اشتباهی از خود نشان داده بود، باید سعی کنیم او خود به اشتباه خود پی ببرد و به آرامی روش صحیح برخورد با پسران را در موارد مشابه به او گوشزد کنیم. رفتار تند و پرخاشگرانه اولین آسیبش این است که فرزندمان از این پس مسائل مربوط به جنس مخالف را از ما پنهان خواهد کرد و آسیب پنهان کردن چنین مسائلی، ممکن است بسیار زیانبخش باشد.
در دوره نوجوانی باید کمک کنیم تا نوجوان تا حد ممکن از تصورات تخیلی در مورد جنس مخالف، اجتناب ورزد. این امر هر چند به طور کامل امکانپذیر نیست، لکن میتوانیم با اعمال روشهایی، از افراط در آن جلوگیری کنیم.
از جمله روشهای موکد، وجود گفت وشنود در خانه است. این جو باید در ادامه دوره دبستان در خانه وجود داشته باشد تا نوجوان نیز مسائل خود را در خانه مطرح کند و پدر و مادر نیز به او در اصلاح رفتار و افکارش، راهنمایی لازم را ارائه دهند و با هم حرف بزنند.
در این زمینه باید توجه داشت که طرح مسائل مربوط به غریزه جنسی، باید به حداقل ممکن، صورت پذیرید. مطرح ساختن مسائل فردی در این زمینه، با رعایت جوانب تربیتی ضروری است. باید مسائل مربوط به بلوغ، قبل از پیدا شدن علائم اصلی به نوجوانان آموزش داده شود . در کنار این، آموزش وظایقی چون به جای آوردن احکام مربوطه، از مهمترین عناصری است که باید آموزش داده شود.
آموزش مسائل کلی در مورد غریزه جنسی مانند نقش دو جنس در تولید مثل، با استناد به مثالهای دقیق از گیاهان و با مثالهای اجمالی در مورد حیوانات و انسان، میتواند در اواخر دوران دبیرستان، یعنی سنین 17 و 18 انجام پذیرد. آموزش دقیق مسائل مربوط به روابط جنسی زن و مرد نیز باید به هنگام ازدواج انجام گیرد.
بیتوجهی به آموزشهایی که در هر یک از مراحل پیش دبستانی، دبستانی و راهنمایی و متوسط، توصیه شد، موجب اخذ آموزش از طرق غیرمطلوب و نیز خیالپردازیهای نادرست توسط نوجوانمیشود.
این امر خود منجر به این میشود که نوجوان شناخت نادرستی از جنس مخالف در ذهن بپروراند. آنچه در ذهن نوجوانان ما در مورد جنس مخالف، امروزه وجود دارد، در طیفی بسیار گسترده جای دارد. در یک سر این طیف افکاری وجود دارد که از جنس مخالف یک اله یا الهه ترسیم میکند و در سر دیگر این طیف جنس مخالف را در پایینترن شکل خود، ترسیم میکند. ویژگی تصورات گروه اول این است که وی را مهربان، کامل، ملجا و پناه، آرامبخش همه دردها، پایان بخش همه رنجها، بهشت موعود میداند. نقطه مقابل این تصور، جنس مخالف را به صورت وسیلهای محض برای اطفاء غریزه جنسی میداند. در میان این دو حد، انواع تصورات و تفکرات در مورد جنس مخالف، دیده میشود. مربیان و اولیاء، وظیفه دارند در مورد شکلگیری درست این تصورات و تفکرات، اقدام کنند و در هر مرحله از سن، متناسب با ویژگیها و نیازهای متربی در زمینه آموزش جنسی، به معنای عام کلمه مطالبی را به آنان بیاموزند. سکوت در این مورد و چیزی نگفتن نه تنها سودمند نیست، بلکه میتواند بسیار مضر باشد.
--------------------------------------------------------------------------------
بر گرفته از کتاب تحلیلی تربیتی بر روابط دخترو پسر درایران
با تغییرو تلخیص
چرا در اسلام مادامی که زن از همسرش اطاعت کند، زن قابل تمجید و ستایش است؟
ذات حق تعالی زن و مرد را از جهت جسمی و روحی به گونه ای آفرید كه بدون هر یك نه پیدایش و بقای آنان امكان پذیر است و نه نیازهای جسمی و روحی هر یك، بدون دیگری به طور كامل بر آورده می شود و نه تكامل روحی و دینی هر یك به صورت فردی و اجتماعی امكان پذیر است. گویا هر یك پاره ای از یك موجود كامل اند و بدون هم ناقص و نسبت به هم مكمل اند[1[
اطاعت ازشوهر در راستای اطاعت از خدا
بنده کامل و مؤمن بنده ای است که در مسیر اطاعت خدا بوده و از خداوند فر مانبرداری کند؛ به عبارت دیگر جایگاه و رتبه انسانی و ایمانی هر شخص بستگی به میزان اطاعت او از خداوند متعال دارد. از این جهت فرقی بین زن و مرد، بزرگ و کوچک (مکلف) نیست از نظر اسلام همه افراد جامعه دو دسته تکلیف دارند: فردی و اجتماعی.
1-تکالیف و وظایفی که شامل عبادات و اخلاقیات فردی مثل نماز (فرادی) روزه، حج، راستی، صداقت و... می شود.
2-این قسم که بیشتر اعمال بندگان و مکلفین را به خودش اختصاص می دهد شامل عبادات، معاملات، اخلاقیات که وظیفه شخص در قبال خانواده (اعم از فرزند، همسر، پدر، مادر و...) و بیرون از خانواده (مثل همسایه، دوستان، همکاران و...) را مشخص می کند، می شود.
آن چه که مربوط به بحث ماست وظایفی است که همسران (زن و مرد) در قبال همدیگر دارند و آن وظایف را خدا برای انسان ها تعیین فرموده است بنا بر این انجام وظایف و تکلیف به اطاعت از خدا بر می گردد؛ مثلا اگر کسی به پدر و مادر مشرک و کافر خود خدمت کند و از ایشان (در غیر معصیت خدا) اطاعت کند این شخص قابل ستایش و تمجید است و عملش ستودنی است نه از آن جهت که از پدر و مادر کافر اطاعت کرده بلکه از آن جهت که در راستای اطاعت خدا گام برداشته و در جهت اطاعت از خدا از ایشان اطاعت نموده است بنابر این اگر زنی به خاطر فرمانبرداری از شوهرش قابل تمجید است می شود گفت که این به خاطر آن است که جامعه کوچک خانواده مثل سایر جوامع نیاز به مدیری دارد و خداوند برای اداره جامعه خانواده او را انتخاب نمود "مردان، سرپرست و نگهبان زنانند"[2] که باید حرف آخر را بزنند. بر این اساس، اگر قیمومیت زندگی زناشوئی به مرد واگذار شده از آن روی است که قیام و دوام زندگی به این بستگی دارد و زن با اطاعت از شوهر (در حدی که شرع مشخص نموده) در حقیقت از خدا اطاعت نموده که این قابل تمجید و ستایش است.
البته باید توجه داشت که از سویی، واگذاری مدیریت خانواده به مردان بر اساس مصالح و خصوصیاتی بوده است که در مردان وجود دارد و از سویی دیگر، وجود این ویژگی ها در مردان که موجب این حکم شده است دلیل برتری مردان بر زنان نیست.[3[
به عبارت دیگر، خدای متعال با توجه به آفرینش زن و مرد و تفاوت های روحی و جسمی آن دو، حقوق و تكالیف[4] زناشویی و خانوادگی خاصی به صورت مشترك و خاص برای هر یك قرار داده است تا تأمین كننده نیازهای دنیوی و اخروی هر یك به صورت كامل باشد.
در زیر به برخی از این وظایف اشاره می شود:
وظایف زن و مرد در قبال هم دیگر
الف. زن و مرد وظیفه دارند در زندگی مشترك خانوادگی و زناشویی، نسبت به هم خوش رفتار، خوش رو و خوش گو باشند و از هر گونه بدرفتاری، ترش روی و بدگویی دوری نمایند.
ب. زن و مرد باید در پیشبرد و تحكیم زندگی خانوادگی، همكاری و همراهی داشته باشند و معیار این همكاری هم بنابر راهنمائی شرع و انتظار عرف، فرهنگ، زمان، مكان و موقعیت آن دو است. از باب نمونه، اگر عرف خانه داری، بچه داری، شیردهی بچه را به عهده زن می داند و كارهای بیرون خانه را به عهده مرد می داند، هر دو در این امور محوله، همكاری نمایند.
ج. زن و مرد، هر دو موظف اند در حد توانایی و مقتضای عرف زمان و مكان و موقعیت در رشد و پرورش فرزند، کوشش نمایند.
د. زن و مرد نباید رابطه نامشروع با فرد دیگری داشته باشند.
وظایف زن در قبال مرد
الف. پذیرش ریاست شوهر: اگر در زندگی زناشویی و خانوادگی مشكلی و مسئله ای پیش آمد، حل آن با نظر نهایی شوهر است،البته این وظیفه شوهر، نباید خارج از حسن معاشرت و معاضدت، شرع و قانون باشد و باعث سوء استفاده شوهر شود .
ب. تبعیت از مرد در محل اقامت و مسكن، مگر این كه این اختیار را شوهر به زن واگذار كرده باشد و یا خلاف شأن اجتماعی زن باشد و یا ضرر جانی و جسمی برای زن داشته باشد.
ج. تبعیت از مرد، در خروج از منزل و ورود دیگران به منزل، در حد عرف، مگر این كه برای انجام تكالیف دینی مثل حج واجب و یا برای انجام مداوا، یا ماندن در خانه ضرر جانی، بدنی و شرافتی،برای زن داشته باشد.
د. تبعیت از مرد در اصل شاغل بودن و نوع شغل، در صورتی كه خلاف انتظار عرف زمان، مكان و موقعیت و جنسیت زن باشد.
ه. زن آرایش برای شوهرش نماید و برای غیر شوهرش بوی خوش استفاده نكند و الاّ نماز او مورد قبول واقع نخواهد شد.[5[
وظایف مردان در برابر زنان:
1- رفتار نیكو با زنان:
الف. دوستی با زنان از اخلاق انبیا بود.[6[
ب. اظهار دوستی با زنان، هرگز از یاد آنان نمی رود.
ج. گذشت و بخشش نسبت به زنان، اگر رفتار بدی را مرتكب شدند.
د. خوش رویی و خوش رفتاری با زنان.
ه. ترس از ذات حق تعالی كه مبادا، حق زن خود را به جا نیآورد.
2- الزامات اخلاقی
الف. نگاه به زن به عنوان گل باشد نه خدمت كار، تا طراوت و شادابی آن حفظ شود و كاری فراتر از حد متعارف، از زن خواسته نشود.
ب. مشورت با زن در امور مهمه زندگی.
ج. رعایت اخلاق و حقوق هم بستری با زن.
3- وظایف مالی و پرداخت نفقه:
الف. تهیه غذا، در حد متعارف زمان، مكان و موقعیت متناسب زن.
ب. تهیه پوشاك، در حد متعارف زمان، مكان و موقعیت متناسب زن.
ج. تهیه وسایل بیشتر و بهتر زندگی ، پوشاكی، خوراكی، به ویژه در ایام عید.
د. تهیه وسایل آرایشی و تزیینی، در حد متعارف زمان، مكان و موقعیت متناسب زن.
ه. تهیه مسكن، در حد متعارف زمان، مكان و موقعیت متناسب زن.
و. تهیه لوازم منزل در حد متناسب زمان، مكان و موقعیت متناسب زن.
ز. تهیه خدمتكار، اگر شأن اجتماعی و خانوادگی زن اقتضا دارد یا اگر مریض است[7[.
اینها اجمالی از وظایف مشترک زن و مرد و وظایف اختصاصی هر کدام بود خداوند در قرآن می فرماید: "آنچه را رسول خدا براى شما آورده بگيريد(و اجرا كنيد)، و از آنچه نهى كرده خوددارى نماييد[8]" و هر کدام از زن و مرد که بیشتر وظایفشان را انجام دهند، در حقیقت بیشتر از خداوند متعال اطاعت کردند پس از این جهت قابل تمجید و ستایش هستند و فرقی بین زن و مرد نیست.
--------------------------------------------------
[1] استاد مصباح یزدی، جزوه حقوق زن در اسلام، جلسه 209، ص 2096.
[2] نساء 34.
[3] نمایه: قرآن و قوامیت مردان بر زنان، سؤال 267 (سایت: ۱۸۸۱).
[4] بقره،233؛ نساء،4؛ نحل، 72 و 21 ؛روم و آیات دیگر قرآن مربوط به حقوق و تكالیف زن و مرد.
[5] حلیة المتقین، فصل 6، ص 76 – 79.
[6] طباطبایی یزدی، عروة الوثقی، ج 2،كتاب نكاح، ص 626.
[7] اقتباس: نمایه: وظایف زنان در برابر مردان، سؤال 850 (سایت: ۹۲۵(.
[8] حشر 7.
