دختران جوان مسائل اجتماعی جوانان

نکاتی 100%مهم

نکاتی مهم در باره دوران قاعدگی دختران

شما ممکن است برای سالها یا دهه ها این چرخه را در زندگی خود تجربه کرده باشید و راجع به این مسئله اطلاعات کافی داشته باشید، با این حال ممکن است سوالاتی راجع به این چرخه فیزیولوژی مطرح شود که پاسخ آن نیازمند تامل و بررسی دقیق باشد. لذا در ادامه مطلب به ۵ مورد از این ابهامات و پاسخ متخصصان در هر مورد پرداخته شده است.

-چرا بعضی از زنان دچار سندرم قبل از قاعدگی (PMS)می شوند؟
این سندرم به دلیل حساسیت بدن نسبت به تغییرات هورمونی رخ می دهد. ۱۰الی۲۰ روز قبل از شروع قاعدگی، سطح هورمون هایی نظیر «پروژسترون» و «استروژن» سریعا تغییر می کند و باعث بروز علائمی نظیر پف کردگی، کج خلقی، حساسیت بافت پستان و احساس خستگی در بعضی از خانم ها می شود.

تقریبا ۹۰درصد از خانم ها این علائم را قبل از شروع قاعدگی تجربه می کنند و کمتر از ۲۰درصد از خانم ها این علائم را با شدت بیشتری دریافت می کنند که ممکن است عملکرد و روابط آنها را تحت تاثیر قرار دهد. در هر حال اگر جز هر کدام از این دو دسته هستید، باید تا آنجا که ممکن است برای حفظ سلامت عمومی بدن خود تلا ش کنید.

مثلا انجام تمرینات ورزشی منظم، نوشیدن مقدار کافی آب، تغذیه مناسب هر چند ساعت یکبار و اجتناب از مصرف الکل و کافئین می تواند کمک موثری در این زمینه باشد.

برای رفع اختلالات خلقی نیز در بعضی از موارد، استفاده از مکمل کلسیم می تواند موثر باشد. طبق مطالعه ای انجام شده در سال۲۰۰۵ ثابت شده که مصرف بالای ویتامینD و کلسیم باعث عدم بروز علائم سندرم قبل از قاعدگی می شود.

زنانی که در ۴ وعده غذای روزانه از شیر کم چربی، فرآورده های لبنی و آب پرتغال خالص تغذیه می کنند کمتر این علائم را تجربه خواهند کرد. بعضی محققان معتقدند که کمبود کلسیم و ویتامینD باعث بروز سندرمPMS می شود.

اغلب موارد، زنانی که علائم این سندرم را با شدت بیشتری تجربه می کنند، معتقدند که بعد از مصرف قرص های ضدبارداری تسکین می یابند. مصرف کم قرص های ضدافسردگی نیز می تواند جهت رفع کج خلقی موثر باشد.
-چرا در بعضی از موارد چرخه قاعدگی نامنظم می شود؟
بعضی از زنان که تخمک گذاری منظمی ندارند، قاعدگی نامنظمی خواهند داشت. بعلاوه بیماری و استرس نیز بطور موثری چرخه را تحت تاثیر قرار می دهد.

اما مهم تر از همه دانستن تعریف صحیح از قاعدگی منظم است. آنچه بعضی از خانم ها قاعدگی منظم می نامند، ممکن است صحیح نباشد. قاعدگی منظم یعنی دامنه زمانی بین ۲۵تا۳۵ روز، که از اولین روز قاعدگی شروع می شود و تا شروع قاعدگی بعدی محاسبه می گردد.

بعضی زنان فکر می کنند که چون هر ماه، در روز معینی قاعدگی اتفاق نمی افتد پس جزه دسته افراد با قاعدگی نامنظم هستند. در حالیکه این تفکر صحیح نیست. بعضی دیگر از زنان در محاسبه زمان وقوع این سیکل دچار اشتباه می شوند که در این مورد توصیه می شود زمان دقیق را یادداشت نمایند.

سایر دلایل داشتن قاعدگی نامنظم یا از دست دادن چرخه (به غیر از احتمال حاملگی) عبارتند از: افزایش یا کاهش قابل توجه وزن، فعالیت شدید بدنی که ورزشکاران قوای جسمانی انجام می دهند و یا مشکلات هورمونی. اگر در اینصورت، ماه بعد، زمان قاعدگی به وضعیت نرمال برنگشت باید به پزشک اطلاع داد.
-آیا احتمال حاملگی در زمان قاعدگی وجود دارد؟
این واقعه امکانپذیر است، اما نه با احتمال زیاد. نکته اینست که تشخیص دهید آیا خونریزی واقعا مربوط به قاعدگی است یا تنها خونریزی های خفیف (در حد لکه بینی) بین دو قاعدگی می باشد.

بسیاری از زنان در زمان تخمک گذاری دچار خونریزی می شوند و اگر تصور کنید که مربوط به قاعدگی است، امکان حاملگی در این زمان وجود دارد.

همچنین ممکن است در زمان نزدیک به انتهای قاعدگی، به دلیل آمیزش در محل رحم اسپرم باشد و دو یا سه روز بعد تخمک گذاری صورت بگیرد. در این حالت احتمال حاملگی زیاد خواهد بود.
-آیا قاعدگی بطورمطلق به معنای عدم حاملگی است؟
در این مورد نمی توان ۱۰۰درصد مطمئن بود. زیرا ممکن است خونریزی مربوط به اوایل حاملگی باشد و همیشه نمی توان به راحتی تفاوت این دو را تشخیص داد، مگر اینکه مدت آن درست مثل قاعدگی طول بکشد. اگر خونریزی با علائمی نظیر تهوع همراه بود انجام تست حاملگی لازم است.
-آیا عدم تعویض به موقع نوار یا تامپون ممکن است خطر بروز سندرم شوک سمی را به همراه داشته باشد؟
این سندرم نوعی بیماری با منشا» باکتریایی است، که اولین بار در سال ۱۹۸۰ کشف شد. در این زمان تعداد زیادی زنان به دلیل مصرف نوع خاصی از تامپون جاذب دچار علائم این بیماری شدند.

در این حالت نوعی باکتری باعث تولید سم می کند و در نتیجه سندرم شوک سمی اتفاق می افتد.

علائم این سندرم عبارتند: از تب، لرز، اسهال، تهوع، درد عضلانی و کهیر، که بعضی متخصصان معتقدند; عدم تعویض تامپون برای مدت طولانی ایجاد محیط مغذی برای باکتری ها می کند و سندرم بروز می کند.

برای اطلاع یافتن از زمان مناسب تعویض بهتر است از دستورالعمل برچسب روی محصول پیروی شود.

واژينيت مونيليايي عبارت است از عفونت يا التهاب مهبل به وسيله قارچي مخمري شكل (مونيليا يا كانديدآلبيكنس ). حداقل ۵۰% عفونت هاي مهبل در اثر واژينيت مونيليايي است .
علايم شايع
شدت علايم بين زنان مختلف و از زماني تا زماني ديگر در يك زن فرق مي كند.
ترشح سفيد و Â«شيري رنگ Â» از مهبل (شبيه تكه هاي پنير). بوي آن ممكن است نامطبوع باشد ولي چركين نيست .
تورم ، قرمزي ، حساسيت به لمس و خارش لب هاي مهبل و پوست اطراف آن
سوزش در هنگام ادرار كردن
تغيير رنگ مهبل از صورتي كم رنگ به قرمز
علل
مونيليا (يا كانديدا ) به تعداد كم در مهبل ، مقعد و دهان سالم زندگي مي كند. وقتي تعادل هورموني و pH مهبل مختل مي شود، ارگانيسم ها تكثير يافته ، باعث ايجاد عفونت مي گردند. واژينيت مونيليايي تمايل دارد كه قبل از دوره هاي قاعدگي ظاهر شود و به محض شروع دوره ها فروكش مي كند. عواملي كه ممكن است تعادل مهبل را به هم بزنند، عبارتند از:
بارداري
ديابت شيرين
درمان با آنتي بيوتيك
قرص ضد بارداري خوراكي
مصرف كربوهيدرات فراوان به ويژه شكر و الكل
هواي داغ و يا لباس هاي بدون تهويه كه رطوبت ، گرمي ، تاريكي و رشد قارچ را افزايش مي دهند.
سركوب ايمني ناشي از داروها يا بيماري
عوامل افزايش دهنده خطر
عوامل ذكر شده در قسمت علل
پيشگيري
ناحيه تناسلي را تميز نگه داريد.
از صابون ساده بدون بو استفاده كنيد.
از زيرشلواري هاي نخي يا جوراب شلواري هاي داراي فاق نخي استفاده كنيد.
با لباس مرطوب ننشينيد.
از دوش مهبل ، خوشبوكننده مهبل ، خوشبوكننده حمام و كاغذ توالت رنگي يا معطر پرهيز كنيد.
مصرف شيريني را محدود كنيد.
بعد از ادرار كردن يا اجابت مزاج ، با خشك كردن يا شستن از جلو تا عقب (مهبل تا مقعد) خود را پاك كنيد.
اگر چاق هستيد، وزن خود را كم كنيد.
اگر ديابت داريد، به برنامه درماني خود كاملاً پايبند باشيد.
از مصرف آنتي بيوتيك هاي وسيع الطيف خودداري كنيد مگر كاملاً ضروري باشند.
عواقب مورد انتظار
معمولاً با ۲ هفته درمان علاج مي شود. عود شايع است .
عوارض احتمالي
عفونت هاي باكتريايي ثانويه مهبل و ساير اعضاي لگن
درماناصول كلي
آزمون هاي تشخيصي مي توانند شامل بررسي هاي آزمايشگاهي ترشحات مهبل ، پاپ اسمير و معاينه لگن باشند.
دارودرماني متوجه ارگانيسم خاص خواهد بود. ممكن است درمان براي همسر شما نيز توصيه گردد. تا زمان مشخص شدن علت اختصاصي بهتر است براي اين اختلال مراقبت توسط خود شخص انجام نگيرد.
از دوش مهبل استفاده نكنيد مگر براي شما تجويز شده باشد.
اگر ادرار كردن باعث سوزش مي شود، از طريق يك دستگاه لوله اي مثل رول كاغذ توالت يا فنجان پلاستيكي بدون ته ادرار كنيد يا در هنگام ادرار كردن يك فنجان آب گرم روي ناحيه تناسلي بريزيد.
داروها
پزشك شما ممكن است كرم ها يا شياف هاي ضد قارچ مهبلي را تجويز كند. كرم يا شياف را در يخچال نگهداري كنيد. پس از درمان مي توانيد مقداري داروي اضافي نگه داريد تا بتوانيد در صورت عود عفونت سريعاً درمان را شروع كنيد. از دستورالعمل ها به دقت پيروي كنيد. به ندرت داروهاي نسخه اي ممكن است لازم باشند.
فعاليت
از فعاليت بيش از حد، گرما و تعريق بيش از حد پرهيز كنيد. تا زمان رفع علايم ، روابط جنسي را به تأخير بيندازيد.
رژيم غذايي
مصرف ماست ، كره يا خامه ترش را افزايش دهيد. از مصرف شكر بكاهيد.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر خود يا عضوي از خانواده تان علايم واژينيت مونيليايي را داشته باشد.
اگر علي رغم درمان ، علايم بدتر شوند يا بيش از يك هفته باقي بمانند.
اگر خونريزي يا تورم غيرطبيعي مهبل ايجاد گردد.
اگر پس از درمان علايم عود كنند.

پيشگيري از عفونتهاي آميزشي

عفونتهاي آميزشي از انواع بيماريهاي واگير دار هستند كه بطور عمده از طريق آميزش جنسي با فرد آلوده انتقال می یابد.

اين عفونتها در بيشتر كشورها شايع بوده و نقص در تشخيص و درمان آن در مراحل اوليه ممكن است عوارض و مشكلات شديدي از جمله نازايي ، حاملگي خارج از رحم ، عفونت رحم و لوله هاي رحمي ، سرطانهاي دستگاه تناسلي زنان ناهنجاري هاي مادرزادي نوزادان مرگ و مير داخل رحمي و يا دوره نوزادي و دردهاي مزمن شكمي را ايجاد نمايد .

بر اساس برآورد سازمان جهانی بهداشت سالانه بیش از ۳۳۰ میلیون مورد جدید بیماریهای مقاربتی قابل درمان از جمله سیفیلیس و سوزاک در دنیا بروز می نماید و در واقع روزانه شاهد بروز حدود یک میلیون مورد جدید از بیماریهای مقاربتی در دنیا هستیم. در ايران گروه سني ۲۰ تا ۲۹ سال ، بيشترين گروه مبتلا مي باشد .

بين عفونتهاي آميزشي و انتقال ايدز ارتباط نزديكي وجود دارد . مشخص شده است كه هر دو نوع عفونت آميزشي ( بدون زخم يا زخم )، خطر انتقال جنسي HIV ( ايدز ) را به ميزان زيادي افزايش مي دهند . يكي از دلايل بروز عفونتهاي مسري جنسي كه ايدز يكي از مهلك ترين آنهاست ، رفتارهاي جنسي نا ايمن در افراد جوان است .

محيط دستگاه تناسلي زن بگونه اي است كه احتمال ابتلاي زنان به عفونتهاي تناسلي بيشتر از مردان مي باشد و اين عفونتها براي زنان مسائل و مشكلات بيشتري بوجود مي آورند . اما مردان هم دراثر عفونتهاي تناسلي ممكن است دچار ناباروري ، درد طولاني مدت و بيماريهاي خطرناك ( ايدز و …) شوند .

شكايات شايع در عفونتهاي آميزشي

درد زير دل ، مقاربت دردناك ، ترشحات مهبلي خونريزي زياد و طولاني مدت ، سوزش ادرار ، عادت ماهيانه دردناك ، تب و گاهي تهوع و استفراغ و خونريزي در فواصل عادات ماهيانه يا در زمان نزديكي .

شكايات شايع مردان :

در اكثر مواقع مردان فاقد علائم واضح باليني هستند ولي بطور كلي ميتوان به سوزش ادرار ، تب ، خروج چرك از مجراي ادراري اشاره كرد .

علائم باليني شايع بيماري :

در معاينه بيماران علائم ذيل مشاهده مي گردد

زنان : وجود ترشحات چركي ، زخمي يا شكننده بودن دهانه رحم ، زخم تناسلي .

مردان : تورم غدد لنفاوي ناحيه كشاله ران ، تورم پوست بيضه ها ، خروج چرك از مجراي ادرار

يكي از علامتهاي مهم عفونتهاي آميزشي وجود زخم ، تب خال يا زگيل تناسلي است .

سوزاك كه يكي از شايعترين بيماري هاي مقاربتي است ، در مردان با علائمي همچون ترشح چرك از مجراي ادرار ، تكرر و سوزش ادرار ، درد در موقع ادرار كردن و در هنگام تماس جنسي همراه است ، بانوان اكثراً بدون علامت هستند اما مجراي تناسلي و گردن رحم فرد مبتلا آلوده كننده است .

همه عفونتهاي آميزشي علامت ندارند . به همين علت براي

تشخيص دقيق لازم است از معاينه يا آزمايش كمك گرفته شود .

پيشگيري

رعايت اصول اخلاقی و بهداشتی در روابط جنسی و نداشتن رفتارهای جنسی پرخطر

وفاداری به همسر و داشتن رفتار جنسی مسوولانه

خویشتن داری در هنگام تجرد و اجتناب از روابط جنسی نامشروع قبل از ازدواج

استفاده از كاندوم .

شستشوي دستگاه تناسلي و همچنين ادرار كردن بعد از تماس جنسي .

شستشو و انتخاب لباس زير مناسب .

مناسب ترين نوع لباس زير ، لباسهايي هستند كه از پارچه نخي تهيه شده اند .

درمان

نكته مهمي كه در درمان بايد مورد توجه قرار گيرد اين است كه :

در موقع درمان افراد مبتلا ، علاوه بر درمان بیمار ، باید همسر و شریک جنسی او نیز درمان شود. در غير اينصورت ، چون بیماری مسری است، چرخه انتقال ادامه می یابد. افراد مبتلا تا بهبودی کامل باید از تماس جنسی خودداری کنند و این خودداری تا از بین رفتن علائم و تكميل دوره درمان باید ادامه داشته باشد. در غير اينصورت لازم است در تمام مراحل نزدیکی از کاندوم استفاده نمایند.

درمان هريك از انواع عفونتهاي آميزشي ، مخصوص و متفاوت است اما روش درمان آنها ، ممكن است شبيه يكديگر باشد . نكته مهمي كه بايد در درمان عفونتهاي تناسلي به آن توجه كرد شروع به موقع و زود هنگام درمان است .

ممكن است براي درمان عفونتهاي آميزشي از داروهاي خوراكي ، تزريقي و يا موضعي استفاده شود . داروها بايد بطور كامل،مصرف شوند. درمان ناقص علاوه بر باقي ماندن بيماري ، مي تواند مقاومت دارويي نيز ايجاد كند .

نکات مهم در رابطه با بيماريهاي آميزشي - جنسی

بيماريهاي آميزشي يا بيماريهاي منتقله به دنبال سكس، عفونت‌هايي هستند كه پس از تماس جنسي مشكوك با فرد آلوده به فرد غيرآلوده انتقال پيدا مي‌كنند.

در واقع طيفي از بيماريها هستند كه باعث عفونت در دستگاه تناسلي مي‌شوند و سكس، تنها راه ابتلا به اين نوع بيماري‌هاست. ـ

علائم كلي بيماري:

در مـردان:

به دنبال تماس جنسي نامطمئن و يا داشتن شركاي جنسي متعدد؛ خروج ترشحات چركي از مجرا يعني چنانچه آلت تناسلي خود را بدوشند، چرك خارج مي‌شود، سوزش و تكرر ادرار، احساس درد در هنگام نزديكي و بالاخره در برخي از بيماريهاي آميزشي، ممكن است روي خود آلت يك ضايعه يا زخم ايجاد شود كه شايع‌ترين بيماري كه اين علامت را داراست، بيماري «سيفليس» است.

در زنـان:

طيف علائم متفاوت است، چرا كه براي نمونه بيماري سوزاك در ۵۰ درصد از مبتلايان بدون علامت بوده و در مابقي با ترشحات واژينال عفوني بروز پيدا مي‌كند به اين ترتيب افزايش اين ترشحات درد در هنگام نزديكي و يا قاعدگي را به همراه دارد.

هشدار به آنهايي كه رفتار جنسي پرخطر داشته‌اند در زناني كه به بيماري سوزاك مبتلا هستند ممكن است التهابات و عفونت‌ها به دستگاه تناسلي، لوله‌ها و تخمدانهايشان سرايت پيدا كند كه ابتلا به بيماري التهابي لگن را در اين اشخاص به دنبال خواهد داشت كه اين بيماري به تدريج باعث چسبندگي‌هاي لوله و رحم شده كه موجب عقيمي فرد مي‌شود. ـ

سنين شيوع:

بيماريهاي مقاربتي بيشتر در سنيني كه احتمال بروز رفتارهاي پرخطر يا سكس بيشترست، ديده مي‌شود، كه اين محدوده سني به «Sexullactive » شهرت دارد و عمدتا سنين ۱۵ تا ۴۹ سالگي را شامل مي‌شود.

بدين ترتيب اين بيماري در يكسري از افراد از جمله جوانان شيوع بيشتري دارد؛ بويژه آنهايي كه به صورت مجرد زندگي مي‌كنند و يا آن دسته از جواناني كه در شهرهاي بزرگ به سر مي‌برند. همچنين، بيماريهاي مقاربتي در افرادي كه از سطح بهداشتي، فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي پايين‌تري برخوردارند، بيشتر ديده مي‌شود، چرا كه تمامي عوامل ياد شده از عوامل مستعدكننده براي ابتلاء به بيماريهاي آميزشي به شمار مي‌آيند.

يك نكته جالب توجه بيماريهاي منتقله از سكس (آميزشي) در سياهپوستان بيش از سفيدپوستان شيوع دارد؛ به همين دليل، آمار مبتلايان به اين بيماري در جنوب كشور با شمال آن تفاوت معني‌داري دارد، چرا كه به دليل اقليم جغرافيايي و شرايط خاص آب و هوايي، جنوبي‌ها زودتر به بلوغ مي‌رسند.

بيماري، « گونوره» یا سوزاك؛

يكي از شايع‌ترين انواع بيماريهاي آميزشي نام علمي اين بيماري، « گونوره» است، كه در زنان و مردان ديده مي‌شود. اما تفاوت عمدة آن در مبتلايان مونث و مذكر در آن است كه سوزاك در زنان در ۵۰ درصد موارد بدون علامت است، درحالي كه در مردان ۹۰ تا ۹۵ درصد داراي علايمي همچون «سوزش»، «تكرر ادرار»، «خروج چرك از مجراي ادراري به رنگ زرد مايل به سبز» است.

بدين ترتيب فرد به دنبال تماس جنسي مشكوك، پس از يك تا دو هفته متوجه علايم فوق خواهد شد. تـوجـه: معمولا در مسير ابتلا به بيماري سوزاك، عامل نگران‌كننده بيشتر در مورد زنان مبتلاست. چرا كه به دليل نداشتن علامت بيماري در بيش از نيمي از موارد، عملا باعث شده كه به موقع به پزشك مراجعه نكنند. كه در صورت تماس جنسي آنها با شركاي جنسي متعدد، دامنة مبتلايان بيماري را گسترش مي‌دهند.

راههاي پيشگيري:

بهترين راهكار پيشگيرانه، پايبندي به اصول اخلاقي، ازدواج در سنين پايين و پس از آن نيز حفظ حريم خانواده و عدم تمايل به داشتن شريك جنسي متعدد است.

اما چنانچه فردي به هر دليلي تماس جنسي مشكوك داشت بايد براي پيشگيري از ابتلا به بيماريهاي آميزشي يعني مقاربت مطمئن، حتما و الزاما از كاندوم استفاده كند.

درمان:

خوشبختانه بيماريهاي آميزشي به ويژه سوزاك بسيار قابل علاج بوده و با تجويز آنتي‌بيوتيك به صورت كوتاه مدت، بهبودي حاصل مي‌شود و عمدتا دارو درماني مؤثري دارند و در ايران در دسترس است.

* فقط چنانچه در صورت عدم تشخيص به موقع و درمان مناسب، براي فرد ايجاد عارضه مي‌كند سايـر مـوارد غير از اين بيماريها (سيفليس، سوزاك و عفونت‌هاي كلاميديايي) بيماريهاي ديگري نيز هستند كه جزء بيماريهاي عفونت‌هاي دستگاه تناسلي به شمار مي‌آيند؛

همچون «هرپس» كه ويروسي است و زخمهايي را در دستگاه تناسلي زنان و مردان ايجاد مي‌كند.

اين ضايعات معمولا آبدار و وزيكولر بوده و فرد موقع نزديكي، درد زيادي را متحمل مي‌شود.

اين بيماري از مرد به زن و بالعكس قابل انتقال است؛ از اين‌رو توصيه مي‌شود كه حتما براي مقاربت از كاندوم استفاده شود.

معرفی اچ آی وی

اچ آی وی ويروسی است که به بيماری مرگبار ايدز منجر می شود. اين ويروس با حملات بی امان خود سيستم دفاعی بدن را چنان تضعيف می کند که حتی کوچکترين عفونت ها جان بيمار را به خطر می اندازند.

تاکنون دست کم ۲۸ ميليون نفر در سراسر جهان در اثر ابتلا به ايدز در گذشته اند.

در حالی که ۲۰ سالی است از شناسايی اچ آی وی می گذرد، هنوز هيچ واکسنی برای اچ آی وی و معالجه ای برای ايدز کشف نشده است. با اين حال نسل تازه داروها، طول عمر افراد آلوده به اچ آی وی را به طور چشمگيری افزايش می دهد.
ويروس اچ آی وی

اچ آی وی (Human Immunodeficiency Virus) به سيستم دفاعی، يعنی دقيقا همان سيستمی که معمولا در مقابل عفونت ها از بدن دفاع می کند، هجوم می برد.

اين ويروس به يک نوع خاص از گلبولهای سفيد خون به نام “سی دی ۴ +” حمله می کند. اچ آی وی اين سلول را ربوده، ژن های خود را وارد دی ان ای آن می کند، و از آن برای توليد ذرات ويروسی بيشتری استفاده می کند. اين ذرات سپس ساير سلول های سالم سی دی ۴ + را آلوده می کنند.

آن دسته از سلول های سی دی ۴ + که ميزبان ويروس اچ آی وی هستند در نهايت از بين می روند. نحوه نابودی اين سلول ها هنوز برای دانشمندان مجهول است.

با کاهش شمار سلول های سی دی ۴ + توانايی بدن برای مبارزه با بيماری ها افت می کند و به تدريج به سطحی خطرناک می رسد. از اين مرحله به بعد بيمار به ايدز (Acquired Immune Deficiency Syndrome) مبتلا شده است.

اچ آی وی نوع خاصی از ويروسی به نام “رتروويروس” (retrovirus) است. هرچند اين رتروويرسها نسبت به ويروس های معمولی ارگانيسم ساده تری دارند، اما از ميان بردن آنها دشوارتر است.

ژن های رتروويروسها در داخل دی ان ای سلول ها لانه می کنند. به اين ترتيب هر سلول جديدی که از سلول ميزبان تکثير شود حاوی ژن های اين ويروس خواهد بود.

رتروويروس ها همچنين ژن های خود را با ضريب خطای بالا در سلول ميزبان کپی می کنند. توام شدن اين خصيصه با سرعت بالای تکثير اچ آی وی ، باعث می شود اين ويروس با همان سرعتی که منتشر می شود، تعيير شکل نيز بدهد.
علاوه بر اين، “پوششی” که ذرات ويروس اچ آی وی در آن محفوظ است، جنسی مشابه سلول های بدن دارد که باعث می شود سيستم دفاعی بدن نتواند ذرات ويروس را از سلول های سالم به راحتی تشخيص دهد.
اچ آی وی چگونه تکثير می شود:

۱- ويروس خود را می چسباند: خوشه های پروتئينی در سطح بيرونی ذرات ويروس، به دريافت کننده های پروتئينی “سی دی ۴ +” سلول مقصد “ملحق” می شوند.

۲- ژن ها کپی می شوند: ويروس اچ آی وی نمونه ای از اطلاعات ژنتيکی خود را کپی می کند.

۳- تکثير: ويروس اين کپی از ژن ها را وارد دی ان ای سلول ميزبان می کند. وقتی سلول ميزبان شروع به تکثير می کند، بخشهای تشکيل دهنده ويروس اچ آی وی را هم تکثير می کند.

۴- ويروس جديد آزاد می شود: بخشهای تشکيل دهنده ويروس اچ آی وی در نزديکی جداره سلول جاسازی می شوند. آنها يک “جوانه” را تشکيل می دهند که از سلول جدا می شود و به يک ذره جديد اچ آی وی تبديل می شود.

آلودگی
ويروس اچ آی وی در خون، مايعات تناسلی افراد و همينطور شير مادر آلوده يافت می شود.

اين ويروس همراه با اين مايعات وارد بدن ديگران می شود.

راه های سرايت اچ آی وی:

- آميزش جنسی با فرد آلوده بدون رعايت اقدامات پيشگيرانه
- استفاده اشتراکی از سرنگ آلوده يا ابزاری که برای سوراخ کردن اعضای بدن استفاده می شود و آلوده هستند
- از طريق خون آلوده
- در معرض تماس قرار دادن زخم يا بريدگی در بدن با مايعات آلوده به اچ آی وی
- نوزادان مادران آلوده ممکن است در دوران جنينی، هنگام تولد يا از طريق تغذيه از شير مادرآلوده شوند

ويروس اچ آی وی در بزاق دهان شخص آلوده وجود دارد، اما ميزان آن کم تر از حدی است که بتواند بيماری را منتقل کند.

زمانی که مايعات حامل ويروس خشک شده باشد، خطر انتقال ويروس نزديک به صفر خواهد بود.

برای پيشگيری از انتقال اچ آی وی، بهترين راه خودداری از برقراری رابطه جنسی با فرد آلوده به ايدز و استفاده از کاندوم های جنس “لاتکس” (نوعی پلاستيک) است.

ذرات با ابعاد اچ آی وی نمی توانند از کاندوم لاتکس عبور کنند و اگر به درستی و به طور منظم استفاده شوند شيوه کاملا موثری در کاهش خطر انتقال بيماری محسوب می شوند.

هرچند تنها شيوه صد در صد موثر خودداری کامل از آميزش جنسی است.

معتادان تزريقی می توانند با خودداری از مصرف سرنگ های مشترک خطر آلودگی به اچ آی وی را کاهش دهند.

توهمات پيرامون اچ آی وی ( افکار و تصورات اشتباه )

اج آی وی به طرق زير غير قابل سرايت است
- از طريق هوا، سرفه و عطسه
- از طريق بوسيدن، تماس پوستی يا دست دادن
- از طريق استفاده مشترک از لوازم آشپزی مانند ديگ و چاقو
- از طريق تماس با صندلی توالت
- از طريق حشرات، نيش يا گاز حيوانات
- از طريق شنا در استخرهای عمومی
- از طريق خوردن غذايی که توسط فرد آلوده به اچ آی وی تهيه شده باشد

مراحل ابتدايی

حدود نيمی از افرادی که تازه به اچ آی وی آلوده می شوند در عرض دو تا چهار هفته به علائمی شبيه آنفولانزا مبتلا می شوند. اين علائم شامل تب، خستگی، ناراحتی پوستی، درد مفصل، سردرد و تورم در غدد لنفاوی است.

نمودار سمت چپ فرآيند تدريجی آلودگی به اچ آی وی را نشان می دهد. واحد شمارش گلبولهای سفيد سی دی ۴ + برابر با تعداد آنها در يک ميليمتر مکعب خون است. با پيشرفت ويروس از تعداد آن کاسته می شود.

يک سيستم دفاعی سالم دارای ۶۰۰ تا ۱۲۰۰ سلول سی دی ۴ + در ميليمتر مکعب است. اگر اين رقم به ۲۰۰ عدد کاهش يابد، بيمار مبتلا به ايدز محسوب می شود.

“بار ويروسی” شمار ذرات ويروسی در ميليمتر مکعب است. در مراحل ابتدايی، اين رقم با تکثير سريع ويروس در خون به اوج می رسد.

در برخی از افراد آلوده به اچ آی وی سالها طول می کشد تا بيماری ايدز ظاهر شود و در اين مدت آنها احساس سلامت کرده و هيچ علائم بيرونی حضور اين ويروس در آنها ديده نشود.

در ساير افراد آلوده به اچ آی وی ممکن است علائمی مانند کاهش وزن، تب و عرق، کهير و برای مدتی کوتاه پاک شدن حافظه نمود کند.

آزمايش های اچ ای وی:

- در جريان عمومی ترين آزمايش برای تشخيص اچ آی وی، يک نوع خاص از پادتن ها يا همان پروتئين های ضدبيماری رديابی می شود
- با اين که پادتن ها در واکنش به حضور اچ آی وی در بدن توليد می شوند، اما اين اتفاق شش تا دوازده هفته پس از آلودگی رخ می دهد
- در حالی که اين پادتن ها در مبارزه با ويروس چندان موثر نيستند، اما به عنوان نشانه وجود ويروس در بدن قابل اعتماد هستند
- در چند هفته ای که رديابی آلودگی بی ثمر و جواب آزمايش منفی است، فرد آلوده می تواند ويروس را به سايرين منتقل کند.

پيشروی بيماری ايدز در بدن

سيستم دفاعی بدن که از حمله ويروس صدمه ديده است، قوای خود را برای مبارزه با بيماری ها از دست می دهد و هر نوع عفونتی می تواند جان بيمار را تهديد کند.

کسانی که به اچ آی وی آلوده هستند در مقابل بيماری هايی مانند سل، مالاريا و ذات الريه آسيب پذيرتر می شوند و با افت شمار گلبولهای سفيد سی دی ۴ +، آسيب پذيری آنها از قبل هم بيشتر می شود.

بيماران مبتلا به اچ آی وی همچنين در مقابل آنچه به “عفونت های فرصت طلب” معروف است آسيب پذير هستند. اين نوع از عفونتها از باکتری های شايع، قارچ ها و انگل هايی نشات می گيرد که يک بدن سالم قادر به مبارزه با آنهاست، اما می تواند در افرادی که سيستم دفاعی بدن آنها آسيب ديده ايجاد بيماری کند و گاه آنها را از پا در آورد.

برخی از اين عوامل بيماری زا زمانی که شمار سلول های سی دی ۴ + زياد است به بدل حمله می کنند، اما اکثر آنها زمانی که شمار اين سلولها به کمتر از ۲۰۰ رسيد، يعنی نقطه آغاز ظهور ايدز، فعال می شوند.

در صورتی که مراقبتهای کامل پزشکی در دسترس باشد، آن وقت می توان به بيمار داروهای درمانگر و محافظ در برابر برخی از اين عفونت ها را داد. البته اين داروها گاه گران است و به علاوه می تواند عوارض جانبی داشته باشد.

*برفک

برفک و زونا
برفک يک عفونت قارچی است که معمولا به دهان، گلو يا دهانه رحم حمله می کند.

ويروس زونا،”هرپيس سيمپلکس” (herpes simplex)، می تواند در دهان يا رحم ايجاد شود. هر دو عفونت شايع هستند، اما درصد وقوع آنها در ميان افراد مبتلا به اچ آی وی افزايش می يابد و حتی می تواند افرادی را که شمار سلول های سی دی ۴ + آنها هنوز بالاست مبتلا کند.

علائم: برفک باعث پيدايش برآمدگی های سفيدرنگ در پوست و خشکی دهان می شود و فرآيند بلعيدن غذا را دشوار می سازد. زونا باعث پيدايش تاول های دردناک در ناحيه مبتلا می شود.

سل*

سل عامل اصلی مرگ و مير در ميان مبتلايان به ايدز در سراسر جهان است و بسياری از کشورها همزمان با اپيدمی های اچ آی وی و سل روبرو هستند. سل ناشی از يک نوع باکتری است که بسياری از مردم حامل آن هستند، اما تنها در برخی از افراد باعث بيماری می شود.

اگر افرادی که حامل اين باکتری هستند به اچ آی وی هم آلوده شوند، احتمال بروز سل در آنها ۳۰ برابر افزايش می يابد. سل ابتدا به ريه حمله می کند، اما می تواند به غدد لنفاوی و مغز هم سرايت کند.

علائم: سرفه شديد، درد در قفسه سينه، سرفه همراه با خون، خستگی مفرط، کاهش وزن، تب و تعرق شديد در هنگام خواب.

سرطان سيستم دفاعی بد

ن*

افراد آلوده به اچ آی وی بيش از ديگران در معرض ابتلا به انواع سرطانهای سيستم دفاعی بدن موسوم به ان اچ ال (Non-Hodgkin’s Lymphomas) قرار دارند. ان اچ ال می تواند به هر بخشی از بدن از جمله نخاع و مغز حمله کند و می تواند ظرف يک سال بيمار را از پا درآورد.

اين بيماری می تواند، صرف نظر از شمار گلبولهای سفيد سی دی ۴ + در بدن بيمار اچ آی وی، بروز کند. شيمی درمانی راه مقابله با اين نوع سرطانهاست.

علائم (ان اچ ال): تورم غدد لنفاوی، تعرق به هنگام خواب و کاهش وزن.

زخم های بدخيم (کی اس)

کی اس (Kaposi’s sarcoma) يک نوع بيماری مشابه سرطان بوده و در ميان مردان آلوده به اچ آی وی شايع است. اين بيماری موجب ظهور زخم های (ليژن) قرمز يا بنفش رنگی می شود که معمولا روی پوست ظاهر می شود. اين بيماری همچنين می تواند دهان، غدد لنفاوی، دستگاه گوارش و ريه ها را تحت تاثير قرار دهد و مرگبار باشد. اين بيماری معمولا به بيمارانی که شمار سی دی ۴ + آنها کمتر از ۲۵۰ است حمله می کند، اما در کسانی که شمار اين سلول در آنها کمتر است وخيم تر خواهد بود.

علائم: زخم، نفس تنگی در صورتی که به ريه حمله کرده باشد، و خونريزی در صورتی که به دستگاه گوارشی حمله کرده باشد.
ذات الريه (پی سی پی)
موضع: ريه

پی سی پی (Pneumocystis pneumonia) يکی از عفونت های “فرصت طلب” است که باعث ذات الريه می شود. اين عفونت معمولا به ريه حمله می کند اما همچنين می تواند غدد لنفاوی، طحال، کبد يا مغز استخوان را هدف قرار دهد. اين بيماری همواره از علل عمده مرگ و مير در ميان بيماران آلوده به اچ آی وی بوده است، اما اکنون به کمک دارو قابل پيشگيری و معالجه است. اين بيماری اغلب افرادی را که شمار سی دی ۴ + در آنها کمتر از ۲۰۰ است مبتلا می کند.

علائم: تب، سرفه خشک، حس فشردگی در قفسه سينه و دشواری در عمل تنفس.
عفونت های مغزی

بيماران اچ آی وی همچنين در مقابل دو نوع عفونت، که عموما به مغز حمله می کند، آسيب پذير هستند. توکسوپلاسموسيس (Toxoplasmosis) که از يک انگل در حيوانات ناشی می شود، می تواند باعث پيدايش زخم در مغز شود.

کريپتوکوکوس (Cryptococcus) - نوعی قارچ در خاک - اغلب باعث مننژيت می شود. اين بيماری در پرده نخاع و مغز عفونت ايجاد می کند و می تواند به اغما و مرگ منجر شود. اين عفونت ها در بيمارانی که شمار سلول های سی دی ۴ + در آنها کمتر از ۱۰۰ است شايع است.

علائم:

سردرد، تب، مشکلات بينايی، تهوع و استفراغ، ضعف در يک طرف بدن، دشوار شدن تکلم و راه رفتن (توکسوپلاسموسيس)، گرفتگی عضلات گردن (مننژيت).
عفونت شکم (ام ای سی)

ام ای سی يا ام ای آی (Mycobacterium avium complex) عفونتی است که از باکتری های موجود در آب، گرد و غبار، خاک و مدفوع پرندگان ناشی می شود. اين بيماری به لايه بيرونی معده و روده حمله می کند و در نهايت می تواند در خون و ساير بخش های بدن منتشر شود. ام ای سی اغلب کسانی را که شمار گلبولهای سفيد سی دی ۴ + در آنها کمتر از ۷۵ است مبتلا می کند.

علائم: شکم درد ، تهوع و استفراغ که به تب می انجامد، تعرق در خواب، بی اشتهايی، کاهش وزن، خستگی، اسهال.
خطر نابينايی (سی ام وی)

سی ام وی (Cytomegalovirus) يک عفونت مرتبط با ويروس زونا (هرپيس) است و در بيماران اچ آی وی اغلب باعث ابتلا به تورم شبکيه چشم (retinitis) می شود. اين بيماری با مرگ سلول های شبکيه در ناحيه عقب چشم همراه است و در صورتی که معالجه نشود به سرعت می تواند باعث نابينايی شود. سی ام وی توسط دارو قابل مهار است.

اين ويروس همچنين می تواند بر ساير بخش های بدن اثر بگذارد. اين بيماری به ندرت به افرادی که شمار سلول های سی دی ۴ + آنها بيش از ۱۰۰ است حمله می کند، و اغلب افرادی را که شمار اين سلول در آنها کمتر از ۵۰ است مبتلا می کند.

علائم: مشکل بينايی مانند ديدن لکه های سياه متحرک، تاری در ديد و پيدايش نقاط کور.

داروهای ضد ايدز

از زمان آغاز اپيدمی اچ آی وی، مجموعه ای از داروها ساخته شده اند که از طريق مهار توانايی تکثير اين ويروس، عمر افراد مبتلا به اچ آی وی را به طور قابل ملاحظه ای افزايش می دهد. اين داروها از سرعت نابودی سی دی ۴ + بيماران می کاهد و می تواند بروز ايدز را به تاخير بياندازد، اما آن را معالجه نمی کند.

در مجموع چهار دسته دارو وجود دارد که در مقاطع مختلف آلودگی و رشد اچ آی وی و ايدز عمل می کنند:

۱) بازدارنده های ورودی: اين داروها به پروتئين های موجود بر سطح بيرونی ويروس اچ آی وی می چسبد و از پيوستن و ورود آن به سلول های سی دی ۴ + جلوگيری می کند. تاکنون تنها يک نمونه از دارو، به نام “فوزيون” (Fuzeon)، وارد بازار شده است.

۲) بازدارنده های ان آر تی (Nucleoside reverse transcriptase): اين بازدارنده ها ويروس اچ آی وی را از نسخه سازی از ژنهای خود باز می دارد. نوکليوسايدها مصالح ساختمانی اين ژنها هستند. اين دارو فرآيند نسخه سازی را از طريق توليد نمونه های معيوبی از اين مصالح ساختمانی مختل می کند.

۳) بازدارنده های ان ان آر تی (Non-nucleoside reverse transcriptase): اين بازدارنده ها نيز فرآيند نسخه سازی را مختل می کنند. آنها با چسباندن خود به آنزيمی که اين فرآيند را کنترل می کند نسخه سازی را مختل می کنند.

۴) بازدارنده های نوع پروتيز (Protease): اين داروها به آنزيم ديگری به نام پروتيز که نقشی اساسی در جمع آوری ذرات ويروس تازه دارد، می چسبند.

داروهای ضدويروس ايدز بايد به صورت ترکيبی مصرف شوند. معمولا سه نوع داروی مختلف از دست کم دو دسته مختلف از داروها به طور همزمان به بيمار تجويز می شود. با تغيير شکل دادن ويروس اچ آی وی، برخی از نمونه های اين ويروس در مقابل داروها مقاوم می شوند.

بنابراين شانس کنترل اچ آی وی در صورت استفاده از چند دارو بيشتر خواهد بود. در برخی موارد از آلودگی های تازه، ويروسهايی رديابی شده اند که حتی پيش از آغاز معالجات در برابر داروهای موجود مقاومت نشان می دهند.

عوارض جانبی

عوارض جانبی شايع:
- تهوع، استفراغ، سردرد، خستگی مفرط، کهير، اسهال، بی خوابی، بی حسی در اطراف دهان، درد معده

ساير عوارض جانبی
- التهاب لوزالمعده، آسيب به کبد و لوزالعمده، زخمهای درون دهان، تغيير شکل بدن، آسيب به سلولهای عصبی، کم خونی، درد عضلانی و ضعف.

كارشناسان معتقدند انتقال بيماري ايدز در حال تغيير الگو است و روند انتقال اين بيماري به سمت عوامل جنسي تغيير يافته است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، بر همين اساس تعداد مبتلايان زن به بيماري ايدز نيز رو به افزايش مي رود و زنان بسياري از طريق شوهران آلوده، اعتياد و غيره به اين بيماري، مبتلا شده اند.

به گفته يك مسئول در وزارت بهداشت عمده موارد ابتلا به اچ آي وي/ ايدز در كشور در سال هاي ۱۹۸۵ تا ۹۵ از طريق خون و فرآورده هاي خوني تشخيص داده شده بود اما در فاصله كوتاهي موج دوم انتقال از طريق مواد مخدر تزريقي و استفاده از سرنگ مشترك آغاز شد و امروز پيش بيني مي شود كه با موج سوم انتقال بيماري ايدز مواجه مي شويم.

ترانه ۱۸ ساله بود كه عشق به سراغش آمد و بعد ويروسي كه نامزدش را از زندان دنبال كرده بود. مرد خواسته بود صفايي به سر و صورت داده باشد، تيغ كار كرده را برداشته و اچ آي وي را وارد خونش كرده بود.

رهايي از زندان را به فال نيك گرفت تا سر به راه شود و عروس زيبايش را سر سفره عقد بنشاند. هنوز آشيانه شان برقرار نشده بود كه رؤياها بر سرشان آوار شد. «قلبم ازحلقم بيرون مي زد وقتي پشت در آزمايشگاه در انتظار پاسخ بودم و بعد هيچ نفهميدم». حالا از آن روز ۵ سالي گذشته است. بي سر و صدا به زير سقفشان رفتند تا هر روزشان را به فردا برسانند.

گفتند بچه دار نشو كودكت را هم مبتلا مي كني. گفته بودند اگر مبتلا هم نشود كه نمي خواهي فرزند يتيم داشته باشي و او نخواسته بود و حالا عصبي و بي حوصله طاقت همه را طاق كرده است.
مي گويند اگر هيچ اقدام پيشگيرانه اي انجام نشود از هر ۳ كودك زاده شده از مادران مبتلا به اچ آي وي يك كودك به ويروس آلوده خواهد شد، ۱۵ تا ۲۰ درصد هنگام بارداري، ۵۰ درصد هنگام زايمان و ۳۳ درصد طي شيردهي درازمدت مبتلا مي شوند.

دكتر آرش علايي، متخصص و فعال در مطالعات ايدز معتقد است در صورت آگاهي به آلودگي مادران باردار مي توان به طور كامل از ابتلاي فرزند جلوگيري كرد و دادن اين نوع مشاوره ها به اين بيماران تنها آنها را نااميد تر مي كند مي گويد: «وظيفه ما تنها مداواي اين افراد نيست وضعيت روحي، رواني خانوادگي و اجتماعي آنها را هم بايد در نظر گرفت.»

«آگاهي زنان حامله و دختران نوبالغ مبتلا به انواع مختلف از روش هاي كاهش خطر انتقال به نوزادان مانند داروهاي ضد ايدز، زايمان هاي سالم تر و روش هاي سالم تر شيردهي نوزادان مي تواند ميزان انتقال را كاهش دهد. تمام مادران مبتلا به ايدز نيازمند معالجه، مراقبت و حمايت هستند. آنان نياز به اطمينان دارند كه خود و فرزندانشان زندگي طولاني و سالمي داشته باشند و لازمه اين كار تضمين معالجه، مراقبت و حمايت مادران است و دسترسي به غذاي مقوي و مراقبت بهداشتي مناسب كمك مي كند كه كودكان آلوده زندگي طولاني، سالم و شاداب تري داشته باشند.»

اين بخشي از جزوه اي است كه صندوق كودكان سازمان ملل براي نمايندگان مجلس تهيه كرده بود تا بدانند هر گام آنها چه تأثيري در حفظ سلامت جامعه دارد. آمارها مي گويند از ۱۳ هزار و ۴۰ نفر مبتلا (براساس آمار رسمي) ۶/۴۷ درصد را افراد بين ۱۵ تا ۳۴ سال تشكيل مي دهند و داده هاي جهاني سن ابتلاي دختران را ۱۵ تا ۲۴ سال نشان مي دهند. اما كارشناسان تعداد مبتلايان را تا ۱۰۰ هزار نفر تخمين زده اند.

براساس همين آمارها ۶/۹۴ درصد مبتلايان مرد و ۴/۵ درصد زن هستند. اين به معناي آن نيست كه زنان كمتر در معرض خطر بوده اند اطلاعات به دست آمده از تحقيقات متفاوت نشان مي دهد كه در تماس جنسي بين زن و مرد، زنان به ميزان دو برابر مردان امكان دريافت ويروس از مرد آلوده دارند تا مردان از زن آلوده خود.

اگرچه در حال حاضر تعداد زنان مبتلا كمتر از مردان به نظر مي رسد اما با توجه به اين كه راه انتقال در زنان بيشتر جنسي است و با توجه به سهم ۶۲ درصدي ايدز از اعتياد و تعداد ۱۴۵ هزار معتاد تزريقي در حالي كه ۷۰ درصد مجرمان مواد مخدر ورودي به زندانها متأهل هستند حدود ۱۱ هزار خانواده و همسر اين مردان در معرض خطر ابتلا قرار دارند.

زنان جوان به طور ويژه مستعد ابتلا هستند. در بعضي از كشورهاي در حال توسعه، به ويژه كشورهاي زير صحراي آفريقا زنان جوان دو برابر مردان جوان در معرض خطر قرار دارند و به طور سرانگشتي در ازاي هر مرد، ۵ دختر مبتلا به اچ آي وي وجود دارد.

اين در حالي است كه دختران نوبالغ و زنان به حمايت همسران، خانواده و جوامع خود نياز دارند تا بتوانند از اچ آي وي و ديگر عفونت هاي آميزشي جلوگيري كنند. جلوگيري از تبعيض و بي عدالتي نسبت به زنان و دختران، آموزش مهارت هاي زندگي و آگاهي هاي ضروري در مورد مسائل جنسي و بيماري هاي آميزشي آنان و فرزندانشان را در مقابل اچ آي وي محافظت مي كند.

اما مردان و پسران نوبالغ براي قبول مسئوليت در قبال رفتارهاي جنسي خود به تحصيلات، آموزش مهارت ها و مشوق هايي نياز دارند. آنها بايد بدانند كه ديدگاه و رفتارهاي منفي نسبت به زنان و دختران فرد را بيشتر در معرض خطر قرار مي دهد و اين شامل خود آنان و فرزندانشان هم مي شود. جوانان براي اين كه بتوانند در مورد توليد مثل آگاهانه تصميم بگيرند بايد به يك دسته از خدمات اساسي مثل آزمايش و مشاوره محرمانه دسترسي داشته باشند كه البته هنوز دسترسي به اين مهارت ها و امكانات آموزشي براي همه نوجوانان و جوانان ما فراهم نشده و هنوز وسايل ارتباط جمعي به ويژه تلويزيون كه مسئوليت بزرگي را در اين زمينه برعهده دارد به صورت مستمر و كاربردي به آن نپرداخته است.

اگر چه برنامه هاي مقطعي و گاه خوب و گاه هراس برانگيز هم از اين رسانه پخش شده اما جامعه نيازمند كاري فراتر از اين است و به گفته علايي با ترساندن جامعه و برنامه هاي مقطعي به نتيجه نمي رسيم. مي گويد: چرا در بين برنامه هاي پرطرفدار مثل مسابقات جام جهاني در مورد ايدز كاري نمي شود.

در مسابقه بين ايران و مكزيك زماني كه شش دانگ حواس ميليون ها نفر از ايرانيان به جزئيات بازي و حركات بازيكنان در زمين بود جمله اي از زير تصوير رد شد كه آماري از وضعيت ايدز در جهان ارائه مي داد. اگر چه همين هم غنيمت بود اما مسئولان و فعالان ما در مبارزه با ايدز بهتر مي دانند كه ما نيازمند چه اطلاعاتي هستيم و آمارهاي كلي تأثير چنداني بر بينندگان نخواهد داشت بنابراين شايد بايد اين را ضعف برخي سياست گذاران وزارتخانه مسئول دانست كه مشاوره لازم را به همكارانمان در صدا و سيما براي انتخاب اطلاعات آموزشي تر نداده اند.

كارشناسان معتقدند انتقال بيماري ايدز در حال تغيير الگو است و روند انتقال اين بيماري به سمت عوامل جنسي تغيير يافته است. بر همين اساس تعداد مبتلايان زن به بيماري ايدز نيز رو به افزايش مي رود و زنان بسياري از طريق شوهران آلوده، اعتياد و غيره به اين بيماري، مبتلا شده اند.

به گفته يك مسئول در وزارت بهداشت عمده موارد ابتلا به اچ آي وي/ ايدز در كشور در سال هاي ۱۹۸۵ تا ۹۵ از طريق خون و فرآورده هاي خوني تشخيص داده شده بود اما در فاصله كوتاهي موج دوم انتقال از طريق مواد مخدر تزريقي و استفاده از سرنگ مشترك آغاز شد و امروز با توجه به تعداد زيادي جواناني كه رفتارهاي پرخطر جنسي دارند، پيش بيني مي شود كه با موج سوم انتقال بيماري ايدز مواجه مي شويم.

بر اساس اعلام دفتر سازمان ملل در ايران، بيشترين افراد مبتلا به ويروس ايدز در گروه سني ۲۵ تا ۳۴ سال قرار دارند كه تقريباً ۴۰ درصد كل مبتلايان به اين بيماري را در ايران شامل مي شود. اين در حالي است كه بيشتر برنامه هاي دولت براي كنترل بيماري ايدز بر گروه هاي خاص مانند معتادان تزريقي متمركز شده است اگرچه به دليل همين تغيير الگو وزارت بهداشت برنامه جامع اطلاع رساني ايدز را تهيه و در اواخر سال گذشته براي بررسي و تاييد مفاد آموزشي آن به شوراي عالي انقلاب فرهنگي ارسال كرد تا با ۳ ميليارد تومان بودجه اي كه به مبارزه با ايدز اختصاص داده شده فعاليت جديدي را در اين زمينه آغاز كند.

در اين برنامه نحوه آموزش براي گروه هاي مختلف و از طرق مختلف مشخص شده تا بر اساس نياز جامعه و سطح آگاهي مردم، مطالب آموزشي مختلفي در سطح مدارس، دانشگاه ها، مطبوعات و رسانه هاي ارتباط جمعي و… منتشر مي شود كه بر اساس همين برنامه ها نيز بودجه هاي آموزشي در مورد بيماري ايدز تعيين مي شوند.

مدير برنامه مشترك ايدز سازمان ملل متحد، مي گويد: «اگر اقدامات انجام شده براي پيشگيري از ايدز را در همين سطح نگه داريم تا ۱۵ سال آينده، ۳۵۰ هزار مرگ و مير به علت ايدز خواهيم داشت.» علايي با اشاره به اين كه تعداد معتادان تزريقي ما حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار نفر است در حالي كه رابطه جنسي به اين تعداد محدود نمي شود مي گويد: «تاكنون بيشتر روي اين گونه افراد كار شده كه موفق هم بوده است در حالي كه ما با تعداد بالاي جمعيت جواني روبه رو هستيم كه اگرچه سن ازدواجشان بالا رفته اما غريزه جنسي در آنها نمرده است.

ترس از مراجعه به كلينيك ها بدون زير سؤال رفتن، نگراني براي طرح رسمي وجود روابط جنسي در جامعه و برخورد قهري با اين مسائل، نگراني از ترد شدن و انگ خوردن و… همه موجب كاهش امكان شناسايي افراد مبتلا و در نتيجه ضعف در آموزش ها و جلو بردن برنامه پيشگيري مي شود. در حالي كه اگر به طور مثال زن باردار از همان ابتدا با الزامي شدن برخي آزمايشات متوجه آلودگي خود شده باشد درصد انتقال به شدت كاهش مي يابد.»

انتقال ويروس از طريق مادر به جنين دليل ديگري براي توجه بيشتر به آسيب پذيري زنان و زنگ خطري است در افزايش آمار كودكان آلوده و مبتلا به ايدز. يكي از اهداف توسعه هزاره سازمان ملل و به تبع آن فدراسيون بين المللي تنظيم خانواده كه ايران رياست منطقه اي آن را بر عهده دارد حق دسترسي آحاد مردم به خدمات و مراقبت هاي بهداشتي باروري با كيفيت و به ويژه مراقبت هاي دوران بارداري، زايمان و شيردهي مادران است.

حق دسترسي آحاد مردم به خدمات، آموزش ها و وسايل پيشگيري از بارداري، حق برخورداري از عدالت و رهايي از هرگونه انگ و تبعيض به ويژه نسبت به بيماران و كساني كه با اچ آي وي ايدز زندگي مي كنند، حق رازداري و افشا نشدن وضعيت سلامت و بيماري فرد بدون موافقت وي، آموزش مردان و تقويت مشاركت آنان در كليه ابعاد زندگي اجتماعي و خانوادگي و… از ديگر اهداف توسعه هزاره به شمار مي رود كه در برنامه چهارم توسعه كشور نيز به آن پرداخته شده است.
اما عبدالله ويد رئيس جمهور سنگال معتقد است مبارزه با ايدز قبل از هر چيز به معناي بحث درباره آن و شكست سكوت است پس از آن بايد بر تعصبات اعمال شده بر بيماري و رنج هاي ناشي از آن غلبه كرد و سپس اطلاع رساني كرد، آگاهي ها را افزايش داد، آموزش داد و براي جلوگيري از منزوي شدن بيماران تسهيلات پزشكي، رواني و اجتماعي را مهيا ساخت.

در حالي كه از اولين تجربه مصرف مواد مخدر تا تبديل آن به مصرف تزريقي ۲ تا ۱۲ سال طول مي كشد و بيشتر تزريقي ها از سن ۲۰ تا ۲۹ سالگي شروع به استفاده مشترك از سرنگ و سوزن مي كنند اين امر در بين زناني كه مواد مخدر تزريقي استفاده مي كنند، شيوع بيشتري داشته است.

به گفته رئيس مركز مديريت بيماري هاي وزارت بهداشت پديده خودفروشي همچنان در پرده باقي مانده و آماري از تعداد اين زنان و وضعيت بهداشتي آنها به ويژه به لحاظ آلودگي به ويروس ايدز در دسترس نباشد. به همين دلايل اين زنان از خدمات درماني دور مانده و از مراجعه به مراكز بيماري هاي رفتاري پرهيز جدي مي كنند.

علايي مي گويد: «كار كلينيك هاي مثلثي كه از بهترين تجربه ها در ايران، منطقه و جهان به شمار مي رود همين است. اين كلينيك ها در دو بخش فعاليت مي كنند؛ افرادي كه هنوز مبتلا نشده اند اما داراي بيماري هاي مقاربتي يا جنسي هستند مثل كساني كه تعدد شركاي جنسي دارند و معتادان.

اين كلينيك ها براي تمام افراد مراجعه كننده خدمات پزشكي، درماني و تشخيصي ارائه مي دهند. برنامه كنترل بيماري هاي مقاربتي ، درماني، دادن وسايل حفاظتي براي كساني كه اعتياد دارند، تعويض سرنگ، دادن متادون، انجام تست اچ آي وي براي مبتلايان تشخيص بارداري، تشخيص عفونت هاي همراه، كليه خدمات پزشكي از سرپايي تا بستري، آموزش هاي مرتبط به فرد، خانواده، اطرافيان و خدمات مشاوره اي.

ولي چند نفر مي دانند اين كلينيك ها كجا قرار دارند. از يك طرف اطلاع رساني در مورد اين كلينيك ها ضعيف است و از سوي ديگر از كل كلينيك هاي مثلثي كشور تعداد انگشت شماري فعال هستند در حالي كه براي مبارزه عليه اين ويروس بايد ارگان ها، سازمان ها و نهادهاي درگير با مسأله و افراد كليدي مذهبي، سياسي و همچنين خود مردم با هم و هماهنگ كار كنند. با انكار نكردن بيماري از سوي مسئولان اين تابو شكسته مي شود.

او معتقد است همه فعاليت ها عليه ايدز بايد يكسان سازي كيفي شوند و يك گروه مستقل و متخصص به پيمايش طرح ها بپردازند. در حالي كه در حال حاضر هيچ كدام از برنامه ها مورد ارزيابي قرار نمي گيرند.

اپيدمي ايدز در ايران از اواسط دهه ۷۰ از زندان ها شروع شد و خيلي زود پايگاه هاي ديده ور ايجاد شدند تا خون زندانيان، راننده هاي كاميون و بيماران عفوني را براي آگاهي از وجود ايدز مورد آزمايش قرار دهند. اين پايگاه ها در زندان هاي آب حيات كرمان، كرمانشاه و شيراز هم ايجاد شدند و نتيجه تعداد زيادي از آزمايش ها كه ۴ مورد آن در كرمانشاه، محل زندگي علايي بود مثبت درآمد.

دو سال بعد او و برادرش كاميار كه تازه تحصيلات پزشكي خود را به پايان رسانده بودند اطاقي را در دانشگاه پزشكي اين شهر گرفتند تا روي پرونده ۴۰۰ زنداني تحقيق كنند. اغلب مبتلايان هيچ مشاوره اي در مورد اچ آي وي نگرفته و با همين وضعيت داخل جامعه شده بودند. وقتي به سراغشان رفتند برخي يا دست به خودكشي زده و يا از سوي خانواده ها طرد شده بودند و وقتي نماينده كرمانشاه در مجلس ساخت بيمارستان ويژه مبتلايان را طرح كرد مورد اعتراض مردم قرار گرفت و صندلي خود را در دور بعدي مجلس از دست داد.

اما بعد از اين كه نتايج آزمايش ۳۵ نفر از زنان و كودكان آنها مثبت شد مردم وحشت زده به اين مخالفت ها پايان دادند. در دهه ۸۰ سازمان زندان ها فعاليت در زمينه برنامه هاي اچ اي وي را آغاز كرد كه از جمله آنها مي توان به فعاليت هاي كاهش آسيب در زندان ها و كلينيك هاي مثلثي اشاره كرد. شروع اقدامات بد نيست ولي پيگيري و كيفيت سازي اقدامات نياز به زمان دارد.

او به «حنا علم» خبرنگار يك خبرگزاري خارجي گفته بود: ۴ سال پيش صحبت در مورد وسايل محافظتي در ارتباط جنسي، شدني نبود در حالي كه امروز ما مي توانيم به راحتي در اين مورد صحبت كنيم و من مداوم تكرار مي كنم كه از اين وسايل استفاده كنيد…

به گفته يك مسئول در وزارت بهداشت عمده موارد ابتلا به اچ آي وي/ ايدز در كشور در سال هاي ۱۹۸۵ تا ۹۵ از طريق خون و فرآورده هاي خوني تشخيص داده شده بود اما در فاصله كوتاهي موج دوم انتقال از طريق مواد مخدر تزريقي و استفاده از سرنگ مشترك آغاز شد و امروز با توجه به تعداد زيادي جواناني كه رفتارهاي پرخطر جنسي دارند، پيش بيني مي شود كه با موج سوم انتقال بيماري ايدز مواجه مي شويم.

در باره من

با عرض سلام وخیر مقدم خدمت تمامی دوستان وبازدیدکنندگان وبلاگ خودشون خواهشمندم که در پیشبرد وبه نتیجه رسیدن هر چه بهتر این وب با انتقادات و نظرات خود ما را یاری فرمائید
این حقیر تو زمینه های کامپیوتر-گرافیک- پرواز-مسائل اجتماعی- ومشکلاتی که برای بعضی از دوستان تو زندگیه روز مره خدائی نکرده پیش میاد.......... میشه گفت ی تجاربی دارم ودوست دارم به جوانان کمک کنم.اگه قابل دونستین روم حساب کنید .....این وب برای گروه خاصی نیست ما مثل دیگران که گاز ناامیدیو گرفتن نیستیم دین اسلام دین آرامشو ومحبته من که نباید تاوان اشتباهات بد برخورد کردن دیگران رو پس بدیم من میگم حیفه یک جوان به خاطر این که .....................خلاصه من باهاتونم تا همیشه تا وقتی زندم و هستم ...........

منوی اصلی

· صفحه نخست
· پست الكترونيك
· آرشيو مطالب

امکانات